Više od 100 godina vrše se stalna speleološka istraživanja pećina i jama u Srbiji i do sada istraženo više od 4000 objekata. Dominiraju vrelske, ponorske i tunelske rečne pećine, a dužina najvećih pećina kreće se od 2 do 7,5 km. Jame su, zbog relativno male debljine krečnjačke mase, manje zastupljene nego pećine. U grupi najdubljih objekata podjednako su zastupljeni kako korozivni (karstni), tako i ponorski (aktivni) tipovi. Dubina najvećih objekata kreće se od 150 do 280 m.
Turistički uređene pećine
Zlotske pećine – Lazareva pećina i Vernjikica
- lokacija: mesto Zlot kod Bora (210 km od Beograda)
- dužina: preko 7000 m (Lazareva), 1 km (Vernjikica)
- zanimljivosti: pećina je samo delimično turistički uređena, istraživanje pećine još nije završeno. Smatra se da je Lazareva najduža do sad otkrivena pećina u Srbiji.
Resavska pećina
- lokacija: selo Jelovac kod Despotovca (150 km od Beograda)
- dužina: 447m
Rajkova pećina
- lokacija: Majdanpek (186 km od Beograda)
- dužina: 2300 m
Potpećka pećina
- lokacija: selo Potpeće kod Užica (205 km od Beograda)
- dužina: 555 m
- zanimljivosti: ulazni otvor ogromnih dimenzija
Turistički neuređene pećine
Stopića pećina
- lokacija: selo Ljubiš kod Sirogojna, na Zlatiboru (240 km od Beograda)
- dužina: 1594 m
- zanimljivosti: najveće bigrene kade u pećinama u Srbiji
Bogovinska pećina
- lokacija: selo Bogovina kod Boljevca (210 km od Beograda)
- dužina: 5840 m
- zanimljivosti: mnoštvo pećinskog nakita svih vrsta
Ušački pećinski sistem (Ušačka pećina, Ledena pećina i Bezdana jama)
- lokacija: Sjenička pešter (Nova Varoš, 370 km od Beograda)
- dužina: 6185 m
- zanimljivosti: najduži pećinski sistem u Srbiji; u Ušačku pećinu se ulazi jedino iz čamca, iz reke Uvac; prvi pronađeni ostaci pećinskog medveda, mamuta i lisice iz praistorije kod nas pronađeni su u ovoj pećini
Samar
- lokacija: selo Kopajkošara kod Svrljiga (210 km od Beograda)
- dužina: 3167 m
- zanimljivosti: tunelska pećina; u ovoj pećini srpski speleolog Milutin Veljković 1976. je boravio 15 meseci u kontinuitetu, i time postigao svetski rekord
Jame
Rakin ponor
- lokacija: selo Kopana Glavica, planina Miroč, Donji Milanovac (225 km od Beograda)
- dubina: 285 m
- zanimljivosti: najdublja do sad istražena jama u Srbiji
Dubašnica
- lokacija: Dubašnička površ, Bor (210 km od Beograda)
- dubina: 276 m
Faca Šora
- lokacija: planina Miroč, Donji Milanovac (225 km od Beograda)
- dubina: 270 m
Veštački objekti
Podzemni kanali Petrovaradinske tvrđave
- lokacija: Petrovaradin, kod Novog Sada (82 km od Beograda)
- dužina: približno 30000 m
- zanimljivosti: najduži veštački speleološki objekt u Srbiji sa 7 nivoa
Tašmajdan
- lokacija: Tašmajdan, Beograd
- zanimljivosti: pećina, komandni bunker Vermahta u toku Drugog svetskog rata i podzemni prolazi
Rimski bunar
- lokacija: Beogradska tvrđava, Beograd
Rudnik “Šuplja stena”
- lokacija: selo Zuce, kod Avale, 15 km od Beograda
- dužina: oko 6000 m kanala u 14 nivoa
- zanimljivosti: najstariji rudnik žive u Evropi (oko 3000 godina), daje najčistiju živu na svetu
INFO
Savez speleoloških organizacija Srbije www.speleo.rs