Donji Milanovac, Majdanpek, Kladovo
facebooktwittergoogle_plusyoutubeinstagramfoursquarefacebooktwittergoogle_plusyoutubeinstagramfoursquare

Lepote Đerdapske klisure

Donji Milanovac nastao je nakon izgradnje Hidroelektrane “Đerdap I. Delimično je izgrađen na veštačkom platou, gde se danas nalaze izmeštene stare zgrade iz naselja Stari Milanovac. Tu je i središte Nacionalnog parka “Đerpad” i Đerdapske klisure.

Đerdapska klisura, u svom toku kroz opštinu Majdanpek, smatra se najlepšom u dolini Dunava. Vertikalne strane uzdižu se iznad Dunava i do 300 metara, a širina korita je 150–170 m. U klisuri Veliki kazan ima vrlo dubokih virova do 71 m dubine, čija dna dopiru ispod nivoa mora. Nad ovom klisurom je i prelep vidikovac Ploče, koji je uređen za posete.

Dunav u ovom delu svog toka pravi veliki “lakat” u čijem se temenu nalazi Donjomilanovačka kotlina. Tu je Dunav širok oko 1800 m, postojanog vodostaja i mirne površine (nema virova), tako da postoje izuzetne mogućnosti za one koji žele vožnju brodićem ili uživaju u sportovima na vodi.

Arheološki lokalitet Lepenski vir nalazi se uzvodno od Donjeg Milanovca i predstavlja dobro od izuzetnog značaja. Datira iz perioda 6500–4500 godina pre nove ere. Izgradnjom HE “Đerdap I” arheološki lokalitet je dislociran i konzerviran. Lepenski vir je jedan od najznačajnijih arheoloških lokaliteta u Evropi, prostor u kome je ponikla i trajala izuzetna kultura i umetnost. To je jedinstvena spomenička celina koja se sastoji od stambenih i kulturnih naselja praistorijskih ljudi, koji su na ovom prostoru živeli oko 2000 godina u kontinuitetu.

Uz dolinu Porečke reke, putem Donji Milanovac – Klokočevac – Rudna Glava nalazi se Miloševa kula. Sedam kilometara od Rudne Glave nailazi se na ostatke zidina grada iz 14. veka. Lokalitet Rudna glava, nalazi se iznad istoimenog sela, predstavlja ostatke jednog od najstarijih praistorijskih rudnika metala i pripada prelaznom periodu iz kamenog u metalno doba.

Na Miroč planini svakako treba videti selo Miroč koje predstavlja vrlo lepu etno-ambijentalnu celinu. Tu je pećina Gradašica, veliki broj vrtača i uvala, jama i ponora. Posebnu atrakciju predstavlja Gerutalis – ostatak monumentalnog rimskog utvrđenja.

Na pojedinim manje pristupačnim lokacijama Nacionalnog parka Đerdap nalaze se lepi vidikovci sa kojih se pružaju pogledi na đerdapske kotline i klisure. Od asfaltnih puteva izdvajaju se onaj koji vodi od Donjeg Milanovca preko Omana do Majdanpeka i put koji vodi od Donjeg Milanovca do sela Miroč. Oba prolaze kroz prelepe predele Nacionalnog parka. Park ima i razvijenu mrežu staza za šetanje – Staze zdravlja, koje prolaze kroz nekoliko strogih rezervata prirode.

Rudarski grad Majdanpek podno ogranka severnog Kučaja i dan-danas je poznatiji kao rudnik nego kao varoš. Rudarska tradicija ovde je stara oko 7000 godina. Od Beograda je udaljen 192 kilometra.

Ono što pri samom ulasku u mesto privlači pažnju jeste da je to mali grad sa mnogo solitera… Za ovakvu arhitekturu, ipak, ima i objašnjenja. Gradić je izgrađen na specifičnom terenu – u uskoj i kratkoj kotlini, koju sa svih strana pritiskaju brda. Ovako stešnjen, nije se mogao drugačije razvijati osim u visinu.

U blizini Majdanpeka nalazi se čak 110 pećina. Rajkova pećina, na dva i po kilometra od grada, smatra se najlepšom i svakodnevno je otvorena za posetioce.

Ako kod Kladova, posle 243 km od Beograda, stanete na obalu Dunava pomislićete da ste negde na morskoj obali. Moćna Đerdapska klisura završava se na teritoriji ove opštine. U ovom delu, odmah nizvodno od izlaska iz Malog kazana, nalazi se Oršavska kotlina, dužine 16 km, na koju se nadovezuje poslednja u nizu, Sipska klisura, dugačka svega 6,5 km.

Samo gradsko jezgro Kladova ima očuvanu arhitekturu i naslanja se na obalu Dunava. Veliki broj zgrada ovde je pod zaštitom države, a poseban značaj ima Arheološki muzej Đerdapa. U Kladovu postoji, kada se krene šetalištem, i lepo uređena plaža, dužine 900 m.

Na levoj obali Dunava, neposredno pre Oršave – nekadašnje rimske Dierne, nalazi se poznata atrakcija novijeg doba, monumentalna figura dačkog kralja Decebala, urađena u prirodnoj steni kod ušća Mrakonije u Dunav.

Tekija je prvo naselje opštine Kladovo iz pravca zapada. Nalazi se iznad potopljene Stare Tekije, a na izlazu iz Kazana. Pravi je primer tipičnog ribarskog mesta u kome se danas održava i Zlatna bućka – lov soma na bućku.

Pristup čuvenoj Trajanovoj tabli, koja se nalazi ispod Đerdapske magistrale, danas je moguć samo sa vode. Ovaj spomenik kulture je iz perioda 100 godina pre nove ere. Trajanov most, na četiri kilometra nizvodno od Kladova, u ataru sela Kostol, izgrađen je između 103–105. godine pre nove ere, a gradio ga je čuveni graditelj Apolodor. Pontes, kako mu je pravi naziv, predstavlja monumentalnu građevinu rimske civilizacije u ovom delu sveta. Rimsko i ranovizantijsko utvrđenje iz perioda 102–103. godine p. n. e. Diana se nalazi na uzvišenju kraj same obale Dunava i predstavlja jedno od najvećih rimsko-vizantijskih utvrđenja.

Kladovo ima i svoju seosku etno-zonu, koju čine četiri sela. Ovde se mogu videti ostaci tradicionalne seoske arhitekture, u kojima su se delimično zadržali običaji i obredi, a posebno je zanimljiva nacionalna kuhinja.

NE TREBA PROPUSTITI:

– videti Trajanovu tablu sa Dunava

– kupiti ribolike figure u Lepenskom viru

– ručak u starom selu Manastirica

RIBOLIKE FIGURE

Na praistorijskom nalazištu Lepenski vir otkriveni su klesani dunavski obluci, od kojih su najneobičnije i u svetu najpoznatije, ribolike figure koje predstavljaju i najstarije monumentalne figure u svetu. Osnove staništa, u obliku zarubljenog kružnog isečka, i njihove proporcije svedoče o zapanjujućim matematičkim znanjima.

facebooktwittergoogle_pluspinterestmailfacebooktwittergoogle_pluspinterestmail