Ljig, Gornji Milanovac
facebooktwittergoogle_plusyoutubeinstagramfoursquarefacebooktwittergoogle_plusyoutubeinstagramfoursquare

Pletenica prirode i istorije

Ljig se nalazi u podnožju planine Rajac, uz samu ibarsku magistralu, a od Beograda je udaljen 85 kilometara. Zovu ga još i Kačer, po istoimenoj reci koja kroz njega protiče. Graniči se sa Aranđelovcem, Gornjim Milanovcem, Mionicom, Lazarevcem i Lajkovcem.

Ovaj živopisni gradić, sa oko 3000 stanovnika, relativno je novo naselje čiji se meštani uglavnom bave ratarstvom i voćarstvom. Izvan granica zemlje poznati su ovdašnja domaća rakija i gibanica.

Poslednjih godina Ljig je destinacija mnogih turista. Najviše zbog Banje Ljig, koja je od same varošice udaljena oko dva kilometra, a nalazi se na magistralnom putu Beograd–Podgorica. Ovaj spa-centar raspolaže sa više termomineralnih voda temperature 32,50C. Mineralna voda koristi se za piće i kupanje. Smatra se da je vrlo delotvorna u lečenju svih vrsta reumatskih bolesti, kao i za stanja posle preloma kostiju.

Okolna sela su prava riznica kulture. Vredi videti crkvu u selu Ba, iz 15. veka. Tu su i stara stočarska letnja naselja Kolibe, pod Rajcem i Ravnom Gorom. Na magistrali, u Dićima, put Gornjeg Milanovca, nalaze se ostaci crkve za koju se pouzdano zna da joj je ktitor bio kralj Dragutin Nemanjić.

Od Ljiga ka Rajcu, put vodi kroz Slavkovicu, malo mesto, od davnina znano, što po granitu za koji kažu da je jedinstven u svetu, što zbog srednjovekovne crkve u zaseoku Ikonići, u čijoj su kripti nađeni sarkofazi despota Đurđa Brankovića, Đurđa Smederevca i despotice Jerine.

Planina Rajac sve je zanimljivija za turiste. Za to je najviše zaslužna manifestacija koja se održava svake godine, u drugoj nedelji jula. Već, u svetu, čuvena Kosidba na Rajcu zapravo predstavlja mobu i svečanost povodom završetka košenja planinskih livada. Ona na atraktivan način obnavlja stari običaj okupljanja mobe radi završavanja važnog i velikog posla domaćina. Centralni događaj je takmičenje najboljih kosača na planinskim livadama Rajca, uz tradicionalno dobar kulturno-zabavni program, narodno poselo i izložbu poljoprivredne mehanizacije. Goste služe domaćice – ručkonoše, a kosači su u narodnoj nošnji, sa slamnatim šeširima i izvezenim, šarenim torbama na ramenima. Na kraju kosidbe najveštijeg, a kako domaćini kažu, i najizglednijeg proglašavaju za Đidiju ili Kozbašu. Na sledećoj kosidbi on predvodi kosače. Za tri dana, koliko manifestacija traje, na Rajcu boravi preko 50.000 ljudi.

Kada se ibarskom magistralom nastavi prema moru, na 124. kilometru od Beograda, nailazi se na Gornji Milanovac. Ovo naselje osnovao je knez Aleksandar Karađorđević, preseljenjem iz Brusnice (Stara čaršija). Šest godina Milanovac se zvao Despotovica, po reci koja teče kroz mesto, da bi mu knez Miloš, u spomen na brata Milana koji je umro u Rumuniji, promenio ime.

Kada se dođe u Gornji Milanovac, najpre treba pogledati zgradu bivšeg Okružnog načelstva, staru skoro koliko i naselje. Danas su u njoj Kulturni centar, Biblioteka, Moderna galerija i opštinska televizija. Ispred nje su statue osnivača grada kneza Aleksandra, vojvode Milana Obrenovića, kao i bista vojvode Živojina Mišića koji je iz ove zgrade komandovao Suvoborsko–kolubarskom bitkom.

U Gornjem Milanovcu je i crkva Svete Trojice, zadužbina kneza Miloša iz 1860. godine. Deo grada je i Brdo mira sa spomenicima iz novije istorije, kao i Norveška kuća, kombinacija vikinškog broda i stare srpske kuće, jedan od izraza prijateljstva srpskog i norveškog naroda. U njoj je stalna muzejska postavka sa predmetima iz vremena stradanja Srba u logorima u Norveškoj.

Čim se izađe iz opštinskog atara dolazi se na Rudnik, planinu koja dominira centralnom Srbijom. Ova planina i varošica u njoj bili su središte života mnogo pre dolaska Slovena. Rudu su ovde vadili i novac kovali još stari Rimljani. Danas u ovoj, kako kažu, vazdušnoj banji, ima puno ljubitelja prirode, a pre svega, planinara i lovaca. Dominira vulkansko uzvišenje Ostrvica i njena tvrđava, od koje su danas ostale samo zidine. Na padini Rudnika možete obići manastir Vraćevšnicu, koji ima tri konaka iz različitih perioda i crkvu Svetog Đorđa. Na tri kilometara iznad Vraćevšnice, u Gornjoj Crnući je i konak kneza Miloša koji je tri godine bio prestonica Srbije, sve do preseljenja u Kragujevac, 1819.

U Milanovačkoj opštini je i Takovo, iz kog je Miloš Obrenović 1815. krenuo u Drugi srpski ustanak. U ovom selu ne treba propustiti posetu crkvi brvnari iz 18. veka sa rezbarenim vratima i ikonostasom. Savinac, zaselak sela Šarani u takovskom kraju, čuva legendu da je baš ovuda prošao sveti Sava, te da se i danas vidi otisak kopita njegovog konja. Pod krovom savinačke crkve sahranjena je Mina Karadžić, pesnikinja i slikarka, ćerka Vuka Karadžića.

NE TREBA PROPUSTITI:

– čašicu domaće rakije u Ljigu

– ručak na Rajcu

– šetnju od varoši Rudnik do Ostrvice

KOŠTUNIĆI

Za ovo mesto kažu da je zapravo jedino pravo ekološko selo u Srbiji, jer se nalazi u suvoborskom kraju, delu Srbije koji još uvek ima netaknutu prirodu i gde se voda zaista može piti sa potoka. Tu su i Prodanovića magaza, etno-muzej, stalna postavka slika Bože Prodanovića, stara više od 120 godina, i Istorijski muzej posvećen Kolubarskoj bici i generalu Živojinu Mišiću. Nad Koštunićima nalazi se Ravna Gora i Mokra pećina. Nekolicina domaćinstava u Koštunićima putniku namerniku nudi odličan smeštaj.

facebooktwittergoogle_pluspinterestmailfacebooktwittergoogle_pluspinterestmail