Šabac, Bogatić, Loznica

Hoćemo li u Šabac na vašar?

Šabac se nalazi, na obali reke Save, na 85 kilometara zapadno od Beograda. Procvat je doživeo u 19. veku posle srpskih ustanaka, zahvaljujući tome što je nadomak Vojvodine. U Šabac je donet prvi klavir, formiran prvi orkestar u tadašnjoj Kneževini Srbiji, osnovana prva bolnica i apoteka.

Urbanim jezgrom grada Šapca dominira crkva Svetog Petra i Pavla, sagrađena 1831. godine, sa ikonostasom Pavla Simića, istaknutog slikara sredine 19. veka. Narodni muzej nalazi se u zdanju Polugimnazije iz 1856. godine i ima značajnu zbirku arheološke, istorijske i etnografske građe. Kao vredno arhitektonsko zdanje izdvaja se i kuća Krsmanovića koja se nalazi u Karađorđevoj ulici, današnjem glavnom šetalištu.

Šabac ima i svoj spomenik ljubavi – Ašikov grob. Podignut je u selu Metlić u znak sećanja na tragičnu ljubav Pavla i Đule. Ovaj događaj je, u svojoj noveli, opisao i Janko Veselinović.

Uz sam grad nalazi se i Šabačka tvrđava. Podigli su je Turci 1470. na mestu srednjovekovnog Zaslona, kao pravougaono ravničarsko utvrđenje sa ugaonim kulama, opasano rovom kroz koji je tekla Sava. Očuvane su zidine i jedna kula.

Svake godine, na Malu Gospojinu, održava se čuveni Šabački vašar koji se smatra jednom od najveselijih manifestacija u Srbiji. Od 1968. Šabac je domaćin Čivijade i prestonica Čivijaške republike, najvećeg humorističko-satiričnog festivala u Srbiji.

Mišar, kraj Šapca, mesto je gde je ustanička vojska, predvođena Karađorđem, izvojevala veliku pobedu nad Turcima, poznatu svim ljubiteljima epske poezije zbog opisa u pesmi Boj na Mišaru.

Legendarna planina Cer, poznata po Cerskoj bici, velikoj srpskoj pobedi u Prvom svetskom ratu, pod vođstvom vojvode Stepe Stepanovića. Danas je ovo mesto, 25 kilometara udaljeno od Šapca, omiljeno izletište. Tu se nalazi i lep planinarski dom iz koga se pruža prelep pogled na mačvansku ravnicu.

U selu Lipolist kraj Šapca, krajem juna, tradicionalno se održava Festival ruže Lipolista. Manifestacija obično počinje podelom 1000 ruža u šabačkoj pešačkoj zoni. Inače, u ovom selu se godišnje proizvede do 700.000 sadnica ruža, od čega se trećina izveze na tržišta Evropske unije.

Bogatić se nalazi na krajnjem severozapadu Srbije, na ušću reke Drine u Savu. Na svom području ima nekoliko mrtvaja – manjih rečica koje su nekada bile pune vode, ali su tokom nekoliko poslednjih decenija gotovo presušile – Starača, Batar, Bitva i Žurava.

Tri četvrtine zemlje u Bogatiću je najkvalitetnije obradivo zemljište. U selu Dublju nalaze se ogromne rezerve tople vode. Na dubini od 412 metara otkrivena je voda čija je temperatura 750C. Bogatić se graniči sa Republikom Srpskom iz koje se dolazi preko Pavlovića ćuprije.

Na 139. kilometru zapadno od Beograda nalazi se Loznica. Ovu oblast naseljavali su Iliri, a arheološka nalazišta datiraju od 900–300 godina pre nove ere.

Prvo moderno sumporno kupatilo izgrađeno je u lozničkoj opštini, tačnije šest kilometara od grada Loznice, u Banji Koviljači. Tradicija ove banje, udaljene 142 kilometra od Beograda datira još iz antičkih vremena, a leži u činjenici da ovde izvire mineralna voda idealne temperature (15-280C). Središte banjskog života danas je lep park uređen početkom 20. veka, oko kojeg su raspoređene stare vile i hoteli. Najlepše zdanje iz okruženja parka je Kursalon (1932) koju je podigao kralj Aleksandar Karađorđević. Zahvaljujući kraljevskoj dinastiji Karađorđevića banja je poznata i kao “Kraljevska Banja”. U blizini je i Banja Badanja na Iverku. Blizina Drine, lovišta na Boranji i Ceru decenijama su zanimljivi turistima.

Na samo 17 kilometara od Loznice je manastir Tronoša koji je podigao srpski kralj Dragutin. Gradnja crkve završena je neposredno nakon njegove smrti 1317. godine. Kasnije manastir Tronoša su obdarivali potonji srpski vladari iz loze Nemanjića, Hrebeljanovića, Brankovića i Kotromana. Više puta, tokom istorije, bio je rušen i paljen do temelja. Godine 1961. počinje obnova manastira. U ovom manastiru se danas nalazi i mali muzej posvećen Vuku Karadžiću, velikanu srpske kulture, koji je baš tu učio da čita i piše.

Na samo 6 kilometra od Tronoše, u selu Tršić, nalazi se Etno kompleks “Tršić” u kome je 35 objekata pod zaštitom (Dositejev muzej, Muzejska postavka “Vukovih sabora”, Galerija…).

Kao posebna celina u okviru kompleksa ističe se Vukovo imanje sa Vukovom spomen kućom, dva vajata, kačarom, čardakom i ambarom. U Tršiću se, svakog septembra, održava Vukov sabor – međunarodni skup slavista iz celog sveta.

NE TREBA PROPUSTITI:

– posetu Vukovoj kući u Tršiću

– kupovinu ruže u Lipolistu

– posetu galeriji Miće Petrovića

ČESMA DEVET JUGOVIĆA

Ispred manastira Tronoša nalazi se česma koju su po legendi sagradili Jug-Bogdan i devet braće Jugovića pred odlazak na Kosovski boj. Ovu česmu je, 1894. godine, obnovio arhimandrit Metodije i trgovac iz Lešnice Mladen Isaković. Poslednje obnavljanje kapele, uz koju je česma, izvršili su episkop šabačko-valjevski Jovan i iguman manastira Tronoše Antonije Đurđević. Kapela je posvećena svetom Pantelejmonu. Sa spoljne strane kapele, iznad cevi za vodu, izrađena je slika–mozaik devet Jugovića sa Jug-Bogdanom u sredini, svi na konjima pred polazak u boj na Kosovo.