Gradovi smešteni na istoriji

Opština Sremska Mitrovica nalazi se na severozapadu Srbije, u kontaktu sa različitim morfološkim celinama: sremskom i mačvanskom ravnicom i fruškogorskim podbrđem. Iz Beograda do nje ide se 74 kilometra autoputem E 70.

Sirmium, grad od koga je nastala današnja Sremska Mitrovica bio je značajan rimski grad i starohrišćansko sedište. Podignut na raskrsnici nekoliko ključnih saobraćajnica i na obali velike i plovne reke Save, vrlo rano stvorio je uslove za evoluciju u veliki centar sa mnoštvom institucija. Car – filozof Marko Aurelije umro je u Sirmijumu, u carskoj palati, koja je imala sistem podnog grejanja, a čiji su podovi i zidovi bili prekriveni mozaicima i freskama. Ostaci ove palate govore da su tu bile i velike terme, žitnice, stambene četvrti, bedemi. Neki od ostataka ovog, za to vreme, velikog grada još uvek su vidljivi u centru Sremske Mitrovice, iako je najveći deo ostao skriven ispod savremenog grada. Najzanimljivije iskopine moguće je videti na uglu ulica Pivarske i Branka Radičevića.

Po sredini glavnog gradskog trga, Trga Nikole Pašića, nalazi se još jedno arheološko nalazište koje je ostalo otkopano. Ovaj trg, ranije znan kao Žitni trg, okružuju mnoga lepa zdanja starih mitrovačkih trgovaca, uglavnom iz 19. veka. Nekoliko kuća ima polukružne zabate, nalik na nemačke, koji govore o uticaju koji je ovde ostavilo Habzburško carstvo. Nedaleko od trga nalazi se i crkva Svetog Stefana, najstarija crkva u ovom mestu, koja potiče iz 16. veka. Kako je građena u vreme vladavine Turaka, morala je biti skromne spoljašnosti. Mali drveni toranj dodat joj je znatno kasnije.

U Sremskoj Mitrovici smešten je Muzej Srema, i to u dva odvojena objekta. Jedan deo nalazi se u Pinkijevoj ulici, naspram hotela „Sirmium“. U njemu su izložene ikone i slike nastale u poslednja tri veka. Drugi deo podrazumeva tzv. Rimsku kolekciju i nalazi se u ulici Svetog Stefana. Neposredno uz Muzej je i nekadašnja carinarnica, meštanima znana kao Carska kuća, koja potiče iz 1729. godine i smatra se najstarijim zdanjem u mestu.

Nadomak Sremske Mitrovice, uz reku Savu, nalazi se prirodni rezervat Zasavica. Tu je i istoimena rečica čiji miran tok često podseća na vodu jezera, više nego na tok reke. Oko ove rečice pružaju se izvorno očuvane močvare, poplavne livade i šume u kojima živi veliki broj biljnih vrsta, riba i insekata.

Šid je od Beograda je udaljen 86 kilometara, a stiže se autoputem E 70. Pored samog autoputa nalazi se Zajednička grobnica boraca palih na Sremskom frontu 1944–1945.

Šid je smešten na jugozapadnom delu Vojvodine, zapadnom delu Srema ili, severozapadnom delu Srbije. Koliko se opština Šid može svrstati u „zelene“ opštine govori podatak da od ukupne teritorije od 69.800 ha, na oranice otpada 40.000, a na šume 22.000 ha.

Šid danas mnoge asocira na Savu Šumanovića, jednog od najznačajnijih predstavnika srpskog modernizma, čija se Galerija slika (sa preko 400 njegovih dela) i njegov autentični atelje nalaze u ulici svetog Save, u centru grada. U Šidu se nalazi i Muzej naivne umetnosti „Ilianum“.

U neposrednoj blizini grada Šida valja posetiti i manastir Privina glava, crkvu u selu Molovinu, čuvenu po ikonostasu, lovišta Vorov, Vranjak i Morović.

NE TREBA PROPUSTITI:

– obilazak iskopina Carske palate

– šetnju u Zasavici

– posetu Galeriji slika i ateljeu Save Šumanovića

RETKE VRSTE

U vodama reke Zasavice žive ribe koje se danas nalaze na listi ugroženih vrsta, kao što su mrguda, kesega, crvenperka ili šaran. Tu je i 180 vrsta ptica od kojih se neke i gnezde ovde, zatim balkanski vodozemac – neobični podunavski mrmoljak, kao i vidre, divlje mačke, a od pre par godina ovde je vraćen i evropski dabar. Na okolnim pašnjacima gaje se i retke vrste domaćih životinja kao što su goveče podolac ili svinja mangulica.