VINSKA ISTORIJA

Vinova loza je u okolini Negotina gajena još u rimsko doba, po svemu sudeći od 3. veka. U vreme dok je filoksera harala vinogradima Francuske, sedamdesetih godina 19. veka, Krajina se pojavljuje kao izvoznik vina u Francusku, Austrougarsku, Nemačku, Rusiju, jer je domaća loza uzgajana na živom pesku uz obale Dunava kojoj filoksera nije mogla da naškodi.

Austrougarska je do 1911. imala svoj konzulat preko koga je trgovala krajinskim vinima. Vina su se izvozila brodovima preko luke u Radujevcu na Dunavu. Prva Vinogradarska zadruga u Negotinu osnovana je 1890. nakon masovnog propadanja vinograda od filoksere. Krajem 19. veka Krajina je imala najveće površine zasađene vinovom lozom u Srbiji. Rajačke pimnice su jedinstveni arhitektonski kompleks vinskih podruma, njih 270, nastao od polovine 18. veka do tridesetih godina prošlog veka. Ukopane su dva metra u zemlju kako bi temperatura vrlo malo varirala tokom godine.

Pimnice su građene od tesanog kamena i od brvana. Kuće su ušorene i povezane ulicama, sokacima i trgovima. Podrumi su delimično ukopani u zemlju, a na spratu su prostorije za boravak u doba berbe ili negovanja vina. Slične su sačuvane u Rogljevu i Smedovcu. Nekada je na Rajcu bilo 316 pimnica, a sada ih je tek šezdesetak. U tom jedinstvenom kamenom gradu oduvek je stanovalo vino.

VINOGRADARSTVO I VINARSTVO DANAS

Negotinska krajina se nalazi u ravnici okruženoj planinama Miroč, Crni Vrh i Deli Jovan, sa jedne i Dunavom i Timokom sa druge strane, što uslovljava veoma specifičnu klimu ovog područja koja je izrazito kontinentalna i karakterišu je veoma topla leta i hladne zime.

Preovlađuju tri osnovna tipa zemljišta: aluvijalni nanosi, jezerski sedimenti i eruptivne stene i krečnjak. Prema sadašnjim procenama u negotinskom vinogorju ima oko 1000 ha pod vinogradima.

Od autohtonih i starih sorti ovde se neguju bagrina, začinak, prokupac, vranac i smederevka. Bagrina daje belo vino koje ima zlatno žutu boju i karakterističan buke. Ovu staru sortu grožđa danas su zamenili italijanski rizling, sovinjon i semijon. Začinak je sorta grožđa koja služi kao bojadiser.

Rajac, Rogljevo i Smedovac, tri susedna sela bogate vinarske istorije i veoma atraktivnih pimnica, čine poseban deo vinogorja Negotinske krajine. Ova sela imaju i najmirisnija crvena vina koja su srećan spoj dobre zemlje, puno sunca i nadmorske visine od 150 do 250 metara.

Među krajinskim vinima veliki renome imaju crna vina dobijena od prokupca, crnog burgundca i gamea. Vina imaju intenzivno crvenu boju, prijatnog su ukusa i bukea. Od belih vina poznati su bagrina, semijon, italijanski rizling, sovinjon i smederevka.

PUT VINA

Posete je potrebno prethodno najaviti.

Pimnice se više ne grade, ali domaćini su se potrudili da neke od njih preurede u savremeni funkcionalni prostor, zadržavajući specifičan ambijent. Taj prostor su ponudili turistima i u pimnicama se može degustirati i kupiti vino. Među pimnicama je i nacionalni restoran “Sveti Trifun“, jedinstven po ambijentu, čuvanju tradicije i običaja srpskog domaćina, a naročito po spremanju starih jela srpske kuhinje i po rajačkim vinima koja se tu mogu probati.

ŠTA JESTI

Uz ukusne pljeskavice i ćevapčiće kao i druga mesa sa roštilja najbolje se slažu crvena suva jača vina tipa game ili crni burgundac. Game ide i uz musaku, a uz meso na seljački način ide merlo ili kaberne sovinjon.

ŠTA VIDETI

KAKO STIĆI

Od Beograda do Negotina se može doći međunarodnim putem E 75 preko Paraćina i Zaječara i ovim pravcem udaljenost je 300 km. Preko Smedereva, Požarevca i Majdanpeka udaljenost je 290 km, a Dunavskom magistralom, preko Donjeg Milanovca dužina ove relacije je 250 km. Udaljenost Negotina od Niša, putem preko Knjaževca je 150 km, od Kladova je 55 km, Zaječara 57 km, a od najbližeg grada u Bugarskoj, Vidina 55 km. Udaljenost od najbližeg grada u Rumuniji, Turnu Severina je 80 kilometara.