Sopoćani

Manastir Sopoćani smešten je na samom izvoru reke Raške, oko 15 km zapadno od Novog Pazara. Podigao ga je kao svoju grobnu crkvu kralj Uroš I Nemanjić do 1260. godine, a proširio i obnovio sredinom 14. veka njegov praunuk Dušan. Od nekada većeg manastirskog kompleksa, koji je sačinjavalo više građevina (trpezarija, konaci i dr.) do danas je očuvana crkva Sv. Trojice. Manastir je bio okružen velikim kamenim zidom sa dve kapije.

Po arhitektonskoj zamisli crkva pripada raškoj graditeljskoj školi. Manastirska crkva Sv. Trojice predstavlja tip jednobrodne bazilike sa kubetom i prostranom oltarskom apsidom, a kasnije je dozidana priprata sa visokom trospratnom kulom sa zvonikom. Crkva je zidana tesanom sigom, sa elementima koji ukazuju na romanski način gradnje.

Živopis crkve ubraja se u najimpresivnija ostvarenja vizantijskog fresko-slikarstva, koji na monumentalan način dočarava ličnosti i događaje iz hrišćanske istorije. Sopoćanske freske, nastale u drugoj polovini 13. veka, predstavljaju vrhunac jednog klasičnog stila čije su osnovne kategorije bile harmonija i lepota. Najdragocenija freska je kompozicija Uspenja Bogorodice na zapadnom zidu crkve, koja se odlikuje simfonijom žutih, plavih, zelenih i ljubičastih boja.

Manastir je, u okviru celine Stari Ras sa Sopoćanima, upisan u Listu svetske kulturne baštine UNESCO-a od 1979. Manastir Sopoćani nalazi se na Putu kulture Transromanika.