Ravanica

Manastir Ravanica, sa crkvom Sv. Vaznesenja, i građevinama opasanim čvrstim odbrambenim zidom sa sedam kula nalazi se u podnožju Kučajskih planina, u selu Senje kod Ćuprije. Zadužbina je kneza Lazara. Sagrađena je između 1375. i 1377. godine, a freskama je ukrašena u godinama pred Kosovsku bitku. Izmenjena ktitorska kompozicija doslikana je nakon Lazareve pogibije.

Po svojim arhitektonskim i likovnim obeležjima ravanička crkva je rodonačelnik novog stila umetnosti moravske škole. Crkva predstavlja originalno arhitektonsko rešenje nastalo spajanjem svetogorske tradicije trolisne osnove i modela upisanog krsta sa pet kupola, odomaćenog u vreme kralja Milutina. Trolisna osnova je postala uzor u daljem razvoju prostorne koncepcije hramova. Crkva je zidana naizmeničnim redovima kamena i opeke, ukrašena je keramoplastičnim dekorativnim elementima i bogatom reljefnom plastikom.

Na freskama, koje su ostale očuvane u oltarskom i glavnom unutrašnjem prostoru crkve, zapažaju se izvesne novine vezane za sheme u izboru tema i ciklusa (Veliki praznici, Hristova stradanja, Čuda i parabole), koje će postati pravilo u oslikavanju potonjih hramova moravske Srbije. U kupolama su slike Hrista, Bogorodice, nebeskih bića i proroka, u oltaru su predstave Hristovog stradanja i inkarnacije, dok su u naosu ciklusi Velikih praznika, Čuda i parabola i sveti ratnici i monasi.

Kao značajno središte duhovnog, kulturnog, književnog i umetničkog života Ravanica je uticala na nastanak više crkava i manastira, među kojima se ističu obližnji manastir Sisojevac i crkve u Petruškoj oblasti.