Transromanika

“Transromanika” je put kulture koji spaja evropsko nasleđe romaničkog perioda. To je evropska kulturno-turistička ruta koja povezuje spomenike u Nemačkoj, Austriji, Italiji, Francuskoj, Španiji, Sloveniji, a od novembra 2007. i spomenike u Srbiji.

Savet Evrope je uvrstio “Transromaniku” u program “Glavni evropski putevi kulture”, jer povezuje i promoviše zajedničko nasleđe Evrope.

Srpska umetnost srednjeg veka je jedinstvena po tome što na specifičan način sjedinjuje uticaje i elemente umetnosti Zapadne Evrope i umetnosti Istoka – Vizantije. Takva originalna sinteza nastala je kao rezultat osobenog položaja srpskih zemalja, smeštenih na samom raskršću puteva, uticaja i interesa između Istoka i Zapada. Upliv i asimilacija romaničkih elemenata u srpsku srednjovekovnu umetnost se može pratiti upravo na najreprezentativnijim spomenicima tzv. Raške škole. Prvi uplivi romanike sa Zapada u Srbiju stižu iz južne Italije, preko Primorja, i ogledaju se pre svega u arhitekturi i skulpturi.

Na putu kulture “Transromanika”, mogu se videti najbolje očuvane crkve i manastiri Raške škole, skriveni dragulji romaničkog uticaja u Srbiji. Manastiri Žiča, Studenica, Gradac, Đurđevi Stupovi i Sopoćani čine deo ove kulturno-turističke rute. Vladarska porodica Nemanjića imala je presudnu ulogu u političkom životu Srba u srednjem veku i ogroman uticaj na formiranje ove umetnosti, koja svoj procvat doživljava krajem 12. veka, a naročito početkom 13. veka u Raškoj. Prvi monumentalni spomenici nastali su za vreme vladavine Stefana Nemanje (1168-1196), osnivača dinastije Nemanjića.

Manastir Žiča

Crkvu je, nedaleko od Kraljeva, između 1206. i 1220. sagradio Stefan Prvovenčani. Već 1219. bila je prvo sedište srpskog arhiepiskopa. Robusna romanička kupola natkriljuje monumentalnu pripratu ovog manastira. Romanički uticaj vidi se i u dekoraciji porte, u karakterističnim frizovima i u ostacima skulptura, koje su po svoj prilici izradili vajari iz Kotora. Tu je krunisano sedam srpskih kraljeva i zato je nazivaju i krunidbenom crkvom.

Opširnije…

Manastir Studenica

Ovaj manastir u blizini Kraljeva, građen 1183-1196, jedan je od najboljih spojeva romaničkog i vizantijskog stila. Dekorativni romanički elementi Bogorodičine crkve prikazuju ono najlepše u srpskoj srednjovekovnoj umetnosti. Romanički eksterijer je savršeno uklopljen sa vizantijskom unutrašnjošću. On je vidljiv na fasadi, na karakterističnim frizovima u formi arkada, monumentalnim portalima i prozorima bogato ukrašenim skulpturama. Tu su i fantastični motivi biljaka i mitskih bića, uključujući krilatog zmaja i guštera. Manastir Studenica se nalazi na UNESCO Listi svetske kulturne baštine.

Opširnije…

Manastir Gradac

Sagrađen je u 13. veku na visoravni na obodu Golije, u Raškoj oblasti, i pripada poznom romaničkom periodu. Njegovo glavno obeležje je veličanstvena jednobrodna i jednokupolna Bogorodičina crkva. Manastir je zadužbina kraljice Jelene Anžujske, žene kralja Uroša I. Arhitektura odslikava pozni romanički stil, što se najviše vidi na stubovima, u mermerom uokvirenim prozorima i na krovnim arkadama. Zajedno sa Studenicom, Gradac je jedna od najbogatije ukrašenih građevina Srbije 13. veka.

Opširnije…

Manastir Sopoćani

Ovaj manastir iz prve polovine 13. veka posvećen je Svetoj Trojici i bio je mauzolej porodice kralja Uroša I, nedaleko od stare srpske prestonice u Rasu. Spoljašnjost crkve podseća na trobrodne bazilike zapadnog hrišćanskog sveta. Njeni portali, prozori i priprata sa kulom zvonikom, koja je dograđena kasnije, romanički su po svom obliku. Sopoćanske freske, nastale u drugoj polovini 13. veka, predstavljaju vrhunac jednog klasičnog stila. Manastir se nalazi na UNESCO Listi svetske kulturne baštine

Opširnije…

Manastir Đurđevi Stupovi

Položaj ovog manastira, sagrađenog između 1167. i 1170. u Raškoj oblasti, na vrhu uzvišenja, nije bio uobičajen za srpske srednjovekovne građevine, koje su podizane pretežno u šumovitim dolinama ili na visoravnima. Prostorno rešenje crkve, portali, dve kule, kao i stilska obrada izvedeni su u romaničkom duhu. Majstori su najverovatnije došli sa Primorja.

Opširnije…

INFO

Transromanica Association
www.transromanica.com
facebooktwittergoogle_pluspinterestmail
facebooktwittergoogle_plusyoutubeinstagramfoursquare