Tvrđave na Dunavu

Geografski položaj centralnog Balkana je bio prostor na kojem su se susretale različite kulture, trgovački karavani, i vojske u ratnim pohodima. Odbrana teritorija predstavljala je uslov opstanka plemena i naroda. Jedno od svedočanstava tih zbivanja predstavljaju tragovi fortifikacija, ostaci utvrđenja koji odslikavaju razvoj evropske vojne arhitekture od razdoblja antike pa skoro sve do savremenog doba.

Zahvaljujući geografskom položaju koji ima dolina Dunava, Rimsko i Osmanlijsko carstvo su duž njegovih obala sagradila mnoga utvrđenja, jer su se jedino na takvim sigurnim mestima mogli razvijati život i trgovina. Odbrana ovih teritorija bila je u to vreme pitanje opstanka.

Na putu kulture “Tvrđave na Dunavu”, ploveći nizvodno od Bačke prema Đerdapu, postoje manje ili više očuvani ostaci najveličanstvenijih tvrđava u Srbiji.

Bačka tvrđava

Sagrađena je između 1338. i 1342. na reci Mostongi, na jugozapadu Bačke, za vreme vladavine Roberta Anžujskog. Ovo je najbolje očuvana tvrđava iz ugarskog perioda u srednjem veku. Ostaci građevine obuhvataju glavnu donžon kulu i osam pomoćnih kula.

Petrovaradinska tvrđava

Zidana je između 1692. i 1780. u vreme stalne tursko-austrijske borbe za prevlast na ovom području. Staro utvrđenje je srušeno do temelja da bi bio uspostavljen artiljerijski odbrambeni sistem po Vobanovom modelu. Gradnja je trajala oko sto godina, i nosi tragove čuvenih vojnih inženjera tog vremena: Marsiglija, Kajzfelda i Vamberga. Tvrđava ima izvanredno razvijen sistem tunela i koridora.

Opširnije…

Beogradska tvrđava

Na uzvišenju iznad ušća Save u Dunav leži ovaj dragulj Beograda, čiji počeci sežu u 3. vek pre nove ere, kada su tu živeli Kelti i posle njih Rimljani. Tvrđava je doživela značajne prepravke u 6. veku pod vizantijskim carem Justinijanom, u 14. veku za vreme vladavine despota Stefana Lazarevića i najzad u 17. veku, kada ju je doterivao italijanski inženjer Andrea Kanaro.

Opširnije…

Smederevska tvrđava

U nekadašnjoj srpskoj prestonici Smederevu ovu trijangularnu tvrđavu podigao je, u prvoj polovini 15. veka, despot Đurađ Branković, a Turci su je kasnije dodatno utvrdili. Održala se u svim srpsko-turskim sukobima, ali je nažalost teško oštećena u Drugom svetskom ratu i danas prolazi kroz detaljnu rekonstrukciju. Smederevska tvrđava je jedna od najvećih takvih građevina u Srbiji.

Opširnije…

Tvrđava Ram

Nalazi se u blizini današnjeg Požarevca. Prvi put se pominje 1128. u bici vizantijske i ugarske vojske. Vizantija je pobedila, a Turci su kasnije osvojili tvrđavu i ojačali je da bi je prilagodili za bitku vatrenim oružjem. Ova tvrđava, u formi nepravilne zvezde petokrake, izuzetno dobro je očuvana.

Golubačka tvrđava

Ova tvrđava sa devet kula nastala je u 14. veku na litici iznad Đerdapske klisure. Taj izuzetan položaj čini je jednom od najupečatljivijih tvrđava na Dunavu i simbolom Đerdapa. Njome su najpre vladali srpski despoti, a Turci su je osvojili u 15. veku. Danas je veoma popularna i zbog svoje povezanosti sa Lepenskim Virom, dragocenim arheološkim nalazištem.

Tvrđava Fetislam

Ovu tvrđavu na Dunavu, blizu današnjeg Kladova, podigli su Turci 1524. Nazvali su je Fetislam, što znači “pobeda Islama” i podelili je na dva dela – Mali grad i Veliki grad. Kako se pretpostavlja, Mali grad je bio artiljerijska baza koju su štitile kružne kule. Na kapijama koje vode u tvrđavu postavljene su mermerne ploče u slavu sultana Mahmuda II.