Šargan – Mokra gora

Mokra gora je dolina u zapadnoj Srbiji, smeštena između planina Tare i Zlatibora. Na nju se nadovezuje Šarganski prevoj, koji prema severu čini prirodnu sponu sa Zborištem, najvišim vrhom Tare, a prema jugu sa Zlatiborom. Park prirode “Šargan – Mokra gora” obuhvata površinu od 10.813 hektara.

Lepoti predela doprinosi uzburkan reljef sa duboko usečenim strmim dolinama i klisurama reka Beli Rzav, Crni Rzav i Kamiške reke, iznad kojih se uzdižu brojni vrhovi i prevoji. Posebnu vrednost predstavljaju Hajdučka i Crvena pećina, a naročito vodopad Skakavac. Ovde se nalazi i veliki broj mineralnih izvora, a najpoznatiji je izvor Bele vode.

Posebno su atraktivni kompleksi autohtonih šuma crnog i belog bora na serpentinama kojima je ovo područje prirodno stanište. Ove šume, kao i mozaično raspoređene planinske livade i pašnjaci, zahvaljujući specifičnoj geološkoj podlozi i klimi, naseljava bogat biljni i životinjski svet. U području je prisutno 700 vrsta biljaka, od kojih su mnoge endemičnog ili reliktnog karaktera. U fauni Mokre Gore posebno je vredna ornitofauna. Od 60 registrovanih vrsta, 29 su prirodne retkosti. Ovde se mogu sresti veliki tetreb, orao zmijar, planinska senica, a od sisara vuk, mrkvi medved, vidra, divlja mačka.

Mokra gora se sa Šarganom u davnoj prošlosti nalazila na značajnom putnom pravcu, o čemu svedoče ostaci starog rimskog kaldrmisanog puta i grobovi iz rimskog perioda. Danas je prostor Šargana i Mokre gore najpoznatiji po “Šarganskoj osmici”, pruzi uskog koloseka, koja je poznata po izuzetnom tehničkom rešenju savladavanja velikog uspona na malom odstojanju. Duž pruge se nalazi i veći broj eksponata, starih lokomotiva i vagona, koji su zašticeni kao spomenici tehničke kulture, što ovaj prostor čini jedinstvenim muzejom pod otvorenim nebom.

Takođe, veliku atrakciju predstavlja etno naselje “Drvengrad”, na uzvišenju Mećavnik, koje je sagrađeno prema ideji našeg čuvenog filmskog režisera Emira Kusturice. Za izgradnju sela korišćene su autentične brvnare iz ovog kraja koje su prenete na ovu lokaciju. Najstarija od njih datira od pre 90 godina. Na licu mesta postavljene su na visokim kamenim postamentima i podrumima prilagođenim terenima u padu. “Drvengrad” je između sela i grada-etno selo u urbanom obličju i strukturi. Grad je jasno formiran u okvirima pravougaonog trga, čija je glavna osa određena ulaznom kapijom i položajem male drvene crkve. Trg, koji je popločan drvenom kockom i sečenim pragovima, formiraju brvnare, a u svakoj od njih je ponešto od urbanog sadržaja, poslastičarnica, prodavnica lokalne narodne radinosti, galerija slika, biblioteka, restoran i bioskop.

Očuvanje jedinstva tradicionalnih međudejstava prirode i čoveka od značaja je za zaštitu, održavanje i razvoj ovog područja.

INFO

Park prirode “Mokra gora”
31243 Mokra Gora
tel. ++381 (0)31 800-765
www.parkprirodemokragora.org